JAPAN lll

ZIN IN...

deel van Kumano Kodo route

Vol verwachting stap ik uit de bus in Takijiri, het is mooi weer, de rit hier naar toe prachtig en ik heb er zin in; een paar dagen lopen op deze oeroude pelgrimsroute, de Kumano Kodo.

De reden dit te doen was vooral om het gewone platteland, tempels en heilige plekken te zien in slowmotion, lopend, bewegend.

Een van de mogelijkheden om dat te doen is op Shikoku met de 80 tempels-pelgrimstocht , maar dat had ik uit mijn hoofd gezet als te zwaar, te kostbaar ook.

Mijn bezoek aan Japan was vooral gericht op de natuur, cultuur en religie van dichtbij te zien èn Eihiji (Soto zen hoofdtempel) te bezoeken.

En hoewel de zenweg heel belangrijk voor me is, was het niet mijn bedoeling een zen-retraite of anderszins een zware beproeving aan te gaan op deze reis....

De Kumano Kodo pelgrimstocht is sinds ongeveer 1000  jaar door velen gedaan en vaak beschreven als een zelfopofferend religieus ritueel, als reinigend en om inzicht, steun, hulp, genezing te verkrijgen.

Koyasan is een onderdeel van de pelgrimstocht en dat heilige bergdorp had grote indruk op me gemaakt; ik zag ernaar uit minstens vijf andere heilige plekken langs deze route te bezoeken, lopend van de een naar de ander, maar wel met een zekere zachtheid voor mezelf en geen zelfkastijding.....

Mogelijk zou enige zelfkastijding goed voor me zijn en is er aanleiding genoeg om boete te doen voor mijn zonden, maar ik vind mezelf verwennen op deze manier ook een beetje een religieus ritueel :-)

Op pad dus, zonder al te veel voorstelling ervan en in een prettige stemming:

'wat zal ik zien en meemaken vandaag?'

Ik had me nauwelijks verdiept in deze route, wat z'n consequenties had, waarover later meer.
Ik had de folder, waarin zeer gedetailleerde info stond( zie foto boven) bij me, maar nog niet goed bekeken.
Maar wel nieuwe lichtgewicht wandelschoenen gekocht en een inschuifbare wandelstok geleend.

Verder veel water, flesje groene thee, een handdoekje, een zonneklep, wat te eten,  geld, adres van de minsjuku in Chikatsuyu waar ik s'avonds zou eten en slapen, mee.

start Kumano Kodo bij Takijiri

Afgelopen maanden had ik elke dag zo'n 5 kilometer gelopen/gewandeld om me voor te bereiden op deze tocht, wat op zich al fijn was, de tijd hebben om dat te doen is een luxe.....
Maar bij de eerste kilometer ervaar ik dat lopen op rechte geplaveide wegen een andere tak van sport is dan lopen door de bergen.
Dat deze wandeling die dag over een berg van ongeveer 688 meter hoogte zou gaan, had ik me stom genoeg niet gerealiseerd.
Dat vraagt een andere kracht van de benen....
Het werd een  avontuur met benauwde momenten, prachtige uitzichten en een intense spirituele ervaring....

uitzicht

Ik vond het zwaar wandelen langs soms hele steile stukken, omhoog èn omlaag, soms slecht als pad te herkennen en op smalle glibberige oneffen paden langs behoorlijk diepe afgronden..

smalle paden

ongemakkelijk

Door een grote stille groene wereld,  weinig vogels, weinig mensen.
Die hele dag heb ik maar zes andere pelgrims/wandelaars ontmoet, een stel Nederlanders en twee stellen Japanners.
In het ene dorpje waar een overdekte rustplek was met wc en water, ongeveer halverwege, leek het alsof er nergens mensen thuis waren, zo stil, zo leeg.

Jizo altaar

Soms dacht ik wel; als ik nu val, wat dan? ik had wat algemene hulpnummers bij me in mijn iphone, maar of ik bereik zou hebben wist ik niet, zou Jizo me beschermen?
Maar dat soort dingen weerhielden me niet ontzettend te genieten, het mooie landschap, de stilte, de inspanning maakten me steeds stiller, steeds minder gedachten, steeds meer als vanzelfsprekend vanuit een andere kracht, zoiets als; 'mijn lichaam die doet wat het moet doen' en; er is alleen maar dìt....

En dat is een dierbare herinnering; daar te lopen langs dat oude ongemakkelijke en soms woeste pad, met hier en daar een door pelgrims achtergelaten 'teken', die ik als bemoedigend verwelkomde.  

                                                                                                  

pelgrimsgroet

Wat wel nodig was want acht uur lopen over die rotsachtige, meestal heel smalle paadjes, lange stukken ook bezaaid met grote losse en bemoste stenen, in de schaduw van de hoge ceders,  dan moet je elke stap heel bewust zetten, meditatief lopen zou je kunnen zeggen.
Het maakte dat ik erg moe werd en mezelf de laatste uren leek te vergeten.... wat een mooie uitkomst was natuurlijk! Dit is wat is, de lucht-de adem, de aarde-het lichaam,  een indringende ervaring.
woe-wei, doen door niet te doen....

wilde orchidee

Ik was uitgeput maar met een licht 'bevrijd' gevoel, , toen ik om 6 uur aankwam bij mijn minsjuku, en dat mezelf 'vergeten' ging weer snel over in tevredenheid, tevreden over dat die tocht gelukt was! 

JAPAN ll

WAKAYAMA 

Vanuit Koyasan vertrek ik met de kabeltrein en trein naar de kustplaats Tanabe, een tussenstop op de weg naar Ryujin, een bergplaatsje wat bekend staat om zijn hete bronnen.

Een zes uur durende tocht met treinen en een bus waardoor ik een indruk krijg van het openbaar vervoer en het platteland van Wakayama . 
Wat me opvalt is dat veel huizen dicht op elkaar staan, veel laagbouw, schots en scheve percelen, met minuscule tuintjes erbij vol geschoren bomen.
De huizen zien er goed uit, de mensen ook, verzorgd, welvarend.
Na reizen door India, Indonesië, Sri Lanka en Kenia, waar er grote verschillen tussen arm en rijk zijn, is deze reis een nieuwe ervaring om, naast natuurlijk de andere cultuur en natuur te zien en meemaken,  in een zeer welvarend èn exotisch land te reizen.

buitenwijk

rijstvelden

Wakayama

geschoren bomen

De mensen in de trein en bus zijn zo rustig, als ze al met elkaar praten doen ze dat zacht, maar nog vaker gaan ze onmiddellijk slapen zodra ze zitten! 

slapen

Veel jonge meisjes gaan zodra ze zitten hun haar fatsoeneren en make-up bijwerken in een spiegeltje.

spiegeltje, spiegeltje

En natuurlijk zijn alle jonge mensen met smartphones bezig .

Het blijkt een soort spa deze ryokan Kirari Ryujin,  waar ik èèn nacht slaap en vanwege de regenbuien de meeste tijd doorbreng in de half overdekte hete bron waar het hotel omheen gebouwd is en aan de TV, waar de soaps mijn nieuwsgierigheid wekken: op straat lijken de mensen onderkoeld, laten weinig emotie op hun gezichten en houdingen zien, in de series zijn de spelers voortdurend heel geëmotioneerd, veel close-ups van boze of verdrietige gezichten, vooral de historische series vind ik mooi om te zien en al versta ik er niets van is het boeiend het 'oude Japan' te zien.
Terug in Amsterdam kijk ik nu af en toe op Youtube naar zo'n Japanse film, met engelse ondertiteling.
Er staan veel complete Japanse series op youtube, zoals deze: 'Death of a teamaster': http://youtu.be/zlnQO_rRRcI

In Ikari logeren ook twee Chinese vrouwen, Susan en Choo, zussen uit Singapore die al meerdere vakanties in Japan doorbrachten en deze keer het Kansai-, Wakayama- en Nara -district doorreizen.
We dineren en ontbijten samen en delen ons enthousiasme over Japan.

hete bron in hotel Kirari 

hotel Kirari

Weer even terug naar het seculiere, hier geen gewijde sfeer en geen tempels.... maar bij een vroege- ochtend wandeling in het mistige berglandschap , door het geluid van de snelstromende, bruisende Hidoka rivier, de grote regendruppels op de bamboe, de wijdse stilte  waardoor de fluitende vogels extra goed te horen zijn, keert de meditatieve stemming terug.

Hidoka rivier

Samen met de zussen ga ik met de bus weer naar beneden, naar de kust, weer langs Tanabe, waar we elkaar goed reis toewensen en dan door naar Takajiri om aan mijn eerste dag van de Kumano Kodo pelgrimstocht te beginnen.

Mijn koffer heb ik die ochtend doorgestuurd naar Hongu, waar  ik over twee dagen zal logeren.

Dus alleen met een rugtasje, zal ik van Takajiri-Oji naar Chikatsuyu lopen, zo'n 18 km. Ben benieuwd.....

JAPAN

OSAKA 

Mijn wens was in Japan in ryokans en minshuku's te logeren;  kleine pensions, in traditionele stijl ingericht: tatami matten, tokonoma, shoji schuifdeuren, futons, ofuro bad en meestal door een familie beheerd.
Er wordt, dat hoort erbij, dagelijks lekker japans gekookt. 
Ryokan Hokousou, vlakbij het Tennoji-ku station in Osaka, werd mijn eerste ervaring van een 'ryokan'.
De futon 'slaapt' uitstekend en de kleine tuin is een vreugde bij het wakker worden.

Hokousou

Vroeg in de ochtend ga ik de straat op om een shinto-shrine, een Jinja,  en een boeddhistische- tempel te bezoeken, beide zijn om de hoek, ze zijn vrij toegankelijk, er is niemand te zien, het is er stil en voor mij nogal indrukwekkend.

Shinto shrine

Shitennoji Temple

                                
Betoverend is het, om eindelijk in Japan te zijn, en rond te lopen in de tempels en in de tot sacraal gebied verklaarde, stille, fraaie tuinen, om wierook te offeren met goede wensen in gedachte.
Merk meteen op straat dat niemand op me let, niemand wat van me wil, en als ik iemand wat wil vragen is er een beleefde bereidheid om me te helpen, mensen nemen de tijd, dat voelt vrij, prettig.
Alles wat ik zie en hoor en ruik is nieuw, een groot plezier, reizen is een opwekkend middel.

Osaka

In de avond vind ik, na veel zoeken, een internetcafe op een wat onwerkelijke plek: op de 7de etage van een enorm groot gebouw, de ruimte is zonder ramen en  het blijkt een grote stripbibliotheek, mangabibliotheek, te zijn.

Wifi lijkt hier wonderlijk genoeg niet veel gebruikt te worden in het openbaar, in de ryokans, cafe's of stations.

Manga bieb

KOYASAN

Het plan is een deel van de reis te voet af te leggen op de Kumano Kodo, een pelgrimsroute door de bergen van Kii.
Mijn wens was , behalve te logeren in traditionele pensions of tempels, heilige plekken te bezoeken en het platteland te zien, de natuur. 
Bij het reisbureau Tozai kreeg ik, naar wens en met goede suggesties, een overzichtelijk reisschema en reserveringen bij ryokans plus trein/buskaartjes met reis- en vertrektijden, een grote luxe!
Dus blijkt Wakayama een goede start en de tweede dag reis ik per  trein en kabelbaan naar Koyasan, een beroemd kloosterdorp, hoog op de heilige berg Mt Koya.

kabeltrein

Koyasan is een dorp met meer tempels dan huizen en winkels; er zijn 117 tempels waarvan er 52 overnachtingen aanbieden en de plek waar de grootste en beroemdste begraafplaats van Japan is, 

Okuno-in.

Ik logeer er drie dagen, twee nachten in een oud klooster, Henjoko-in, wat weer een eerste ervaring is van een shukubo, logies in een tempel.

Henjoko-in

kamer Henjoko-in

shojin ryori

Helemaal ondersteboven ben ik van het eten tot nu toe, het ontbijt van rijst , twee soorten soep, vier verschillende soorten groenten en zure en zoute minuscule bijgerechten is heerlijk.
En het diner gisteren: indrukwekkend; zoveel verschillende smaken en kleuren, zo mooi opgemaakt en opgediend; Shojin Ryori, de vegetarische maaltijd in de shukubo bereid voor monniken en gasten.

Om half zes s'morgens is er een ochtendceremonie, sutra's worden gereciteerd en de gasten kunnen meedoen en wierook offeren. 
En ik was onder de indruk, vooral van de vormgeving moet ik zeggen, want ik verstond niets, maar dat was ook goed; de vorm, de aandacht, de schoonheid, het er zijn.....
Hoewel het een Shingon tempel is, herken ik wel wat handelingen die we met de Kanzeon Sangha in Amsterdam ook doen.
In het dorp is het heel stil, al is het druk in het weekend, het is een bedevaartsoort, een heilig gebied, mensen fluisteren bijna, dat bevalt me.

Het bezoek aan Kongobuji, de hoofdtempel van de Shingon school,  is een mooie ervaring; het interieur, de keuken, zoals deze eeuwenlang gebruikt is (nu niet meer), de houten constructies, de grote hoge ruimtes, de tuinen erom heen zijn indrukwekkend, een woord wat de lading van wat ik hier beleefde eigenlijk niet dekt, ik ga op zoek naar andere woorden voor mijn enthousiasme...

kloosterkeuken Kongobuji

Ik zie daar ook voor het eerst een 'droge'tuin.

droge tuin Kongobuji

Het overtreft mijn verwachtingen, bijna voortdurend ben ik in vervoering....

Met het gevaar voor sentimenteel te worden versleten wil ik toch vertellen dat ik een brok in mijn keel kreeg bij het zien van 16de eeuwse wandschilderingen(schuifpanelen) in Kongobuji
Een schildering van Kano Tanyu, die ik 35 jaar geleden voor het eerst zag in een boek over Japanse kunst en toen erg bewonderde.....
Ik was ontroerd.... het was zo'n bijzondere ervaring omdat ik niet wist dat ik dat hier zou zien. 

 van Kano Tanyu in Kongobuji

Op het geboortekaartje van mijn dochter heb ik 32 jaar geleden een kraanvogel getekend, geïnspireerd op deze schildering,  de kraanvogel is gelukbrengend en symbool van  lang leven....

                                             geboortekaartje                                                     

De hoofdtempel van de Shingon school van het esoterisch Boeddhisme, Kongobuji,  is gesticht in het jaar 816 door Kukai, Kobo Daishi genoemd na zijn dood.
Deze Shingon school heeft nu zo’n 10 miljoen leden en 4000 tempels in Japan.
Het is Kobo Daishi waarvan men zegt dat hij nog leeft en mediteert in zijn graf om 'alle levende wezens te bevrijden' en tot de nieuwe Boeddha komt, zodat hij dan de lering van de Boeddha kan vertalen voor de mensen.
Bij zijn graf op Okuno-in wordt twee keer per dag eten neergezet.

graf Kobo Daishi

De tradities, maar ook het dagelijkse gewone leven in Japan interesseren me erg en ben dan ook reuze blij hier te zijn.  
Het is wel een strak schema waar ik voor gekozen heb (het reischema samen met het reisbureau opgesteld) en dat voelt wel een beetje als werken, als een oefening, niks lui hangen en lanterfanten, er op uit…. 
Op weg dus naar de heilige plekken in dit berg dorp waar zoveel gelovigen en beoefenaars naar toe komen om de Boeddha en Kukai te eren. 

Jizo

Okuno-in

Okuno-in

Okuno-in

Hoewel het redelijk druk was (zondag) op de gigantische begraafplaats( 200.00 graven) werd het een mooie stille middag tussen de doden... 

Bij het graf van Kobo Daishi, de hoogste en heiligste plek van deze begraafplaats, waar niet gesproken wordt en niet gefotografeerd, heb ik de Hart Sutra gereciteerd en wierook geofferd, dat was een diep gevoelde ervaring.

Bij de torii, de poort, de ingang van deze heiligste plek,  kan je Jizo-beelden 'wassen', het offeren van een bad, het reinigen van de ziel?

Jizo 'wassen'

In het boek van Nico Tydeman, "Vormen van oneindige leegte", wat ik bij me heb, lees ik over zijn bezoek aan Okuno-in: 'Duizenden stoepa's van een halve meter tot vijf meter hoog staan hier opgestapeld te midden van omhoog rijzende cypressen, en herinneren mij er aan dat elk mens het universum is'.
En bij het graf van Kobo Daishi; "ik voel mij opgenomen in een tijd en ruimte die niet van deze wereld is . Hier gelden andere gezichtspunten, andere waarden, andere woorden en namen".

Okuno-in

Na de lange wandeling op Ukuno-in heb ik, na me eerst grondig te hebben gewassen en weer afgespoeld, zoals de gebruiksaanwijzing voorschrijft, voor het eerst in een gloeiend heet bad, ofuro genaamd, gelegen, een bad van 1,5 bij 3 m ongeveer, echt heeeel lekker

ofuro

Het voortdurend bezig zijn met het wisselen van schoeisel is nog niet gewend; schoenen buiten laten, slippers die klaar staan aan, naar de wc die slippers weer uit en wc-slippers die daar staan aan en voor de huiskamer de slippers uit en op sokken of blote voeten de kamer in… 
Onwennig, maar prachtig vind ik het wel, het vraagt 'aandachtig' te zijn, het 'onthaast' en alles blijft schoner...
Net als het baden; daar neem je de tijd voor, aan het eind van de dag, voor het diner....relaxed :-)

ETEN SLAPEN ZITTEN

De afgelopen weken las ik 'Eat Sleep Sit, my year at Japan's most rigorous Zen tempel'.

Het is geschreven door Kaoru Nonomura,  een 30 jarige ontwerper uit Tokyo,  die zocht naar meer inspiratie en spirituele diepgang in zijn leven.
Hij maakte de opmerkelijke keuze om in Eiheiji, een van de twee hoofd Zen tempels/kloosters in Japan, als monnik te gaan wonen, studeren en werken, voor minimaal een jaar.
Hij doet verslag van dat jaar in mooie heldere taal en het is, als je geïnteresseerd bent in zen meditatie of in discipline in het algemeen, een intrigerend boek.
Schokkend ook, voor de westerse zogenaamde vrije mens die misschien denkt dat het leven vooral lollig moet zijn.....
Het blijkt een buitengewoon moeilijke weg, zeer strenge discipline, een harde leerschool.
Het mooie in dit boek vind ik dat, hoewel de leefregels in het klooster ongenadig hard zijn, dat er zelfs geslagen en geschopt, vernederd wordt, de schrijver laat zien wat er met hem gebeurd, waar het toe leidt, bij hem en bij sommige andere nieuwe monniken, geen grote klaagzang , geen grote euforie, maar (volgens mij) een respectvol verslag van de zen-weg zoals onderwezen in Eiheiji.
Het lukt hem deze leerschool een jaar te volbrengen en zijn bewondering en verwondering op schrift te zetten.

Ik kreeg het boek te leen van mijn zen lerares voordat ik naar Japan ging in mei, maar het kwam er niet van het te lezen.
Maar het is ook fijn om nù te lezen, nadat  ik in Eiheiji geweest ben.
Het was maar een bezoek van een dag, maar een niet licht te vergeten dag!
Een herinnering aan een dag die weer levendig wordt door het lezen van dit boek.
Het gedrag en bezigheden van de monniken die ik daar zag, worden nu achteraf meer begrijpelijk, mijn Eiheiji-ervaringen driedimensionaal....

En laatst zag ik dit filmpje op Youtube, wat een korte impressie is van het leven in Eiheiji:
Soto Zen Buddhism, EIheiji
http://youtu.be/iqvtJIHKLyA

Je kan als gast een aantal dagen logeren daar, of als zen-student drie maanden of langer in Eiheiji verblijven. Als gast had ik dat graag gedaan, maar de reservering daarvoor moet minstens drie maanden van tevoren gebeuren en daar kwam ik te laat achter.
De ene dag dat ik daar was is me dierbaar....

Al vele maanden zag ik uit naar deze reis naar Japan,  jaren zelfs, want mijn fascinatie met Japan ontstond al in de 70er jaren.
De beeldende kunst, de vormgeving, de kleding, films, muziek, literatuur, natuur, allemaal prachtig vond ik.
De politiek en de oorlogsgeschiedenis waren verontrustend maar daar verdiepte ik me niet in.
Pas bij de aanklachten van de 'troostmeisjes' uit de oorlogsgeschiedenis van Japan-Nederlands Indië en Korea en bij het horen over 'Zen at War' van Brian Victoria drong de zwarte kant van het 'mooie' Japan tot me door.....
Maar naast de fascinatie met Japan's schoonheid en raadselachtigheid werd mijn wens  om naar Japan te gaan door de zen-beoefening die ik sinds 2000 doe versterkt.
Eindelijk kwam het ervan, vrienden hielpen me het besluit te nemen deze droom uit te voeren en gezien mijn geringe inkomen heb ik er driftig voor gespaard.

7 mei was het zover
Met Tozai, het Japanse reisbureau in Amsterdam, had ik een reis uitgestippeld voor 20 dagen, met de mogelijkheid er nog een week aan te plakken als het goed beviel en financieel haalbaar was.

Voor het eerst maakte ik gebruik van de diensten van een reisbureau, want alleen met de Lonely Planet, zoals ik gewend was te reizen, leek me dit keer niet zo aantrekkelijk door de taal en het schrift van Japan die ik beiden niet kende.
Het werd een reisje door Wakayama-, Kansai- en Kyoto-, Nara- en Fukui-disctrict, klein maar heel fijn.
Mijn focus was: natuur, cultuur en religie.
Zo besloot ik een Boeddhistische pelgrims-tocht te doen, 5 dagen te gaan lopen, een deel van de Kumano Kodo.

Van heiligdom naar heiligdom, door bossen en dorpen, waarover later een verslag.
Elke dag werd een feest, met intense ervaringen, niet sensationeel, maar stil en mooi en voor mij inzicht gevend en verrijkend.

HART SUTRA

                                                AVALOKITESVARA

Eind vorige zomer ben ik een klein onderzoekje begonnen naar de betekenis van de Hartsutra zoals we die in het Kanzeon zen centrum Amsterdam reciteren.

Als eerste leerde ik deze sutra uit het hoofd.... met behulp van mijn Iphone app Quickvoice, waarop ik de sutra zelf  insprak en zodoende elke (bijna) dag met mezelf kon mee reciteren :-)

Met de gedachte dat de tekst door het reciteren wat duidelijker zou worden.
Want deze 'kern' sutra herbergt een essentiële wijsheid, zoals de naam al zegt.
En ik begreep er weinig van...
Als deze sutra besproken werd in de dharmales, ging me af en toe een licht op, maar meestal leidde het 'denken' hierover tot verwarring.

Dus verdiep ik mij in deze wonderlijke, intrigerende sutra en geef morgen in mijn 'zitgroep' van de woensdagavond van de Kanzeon sangha, een dharmales over mijn zoektocht en bevindingen.
daarin vergelijk ik  drie vertalingen in het nederlands van de Hartsutra: een van Thich Nhat Hanh, een van Robert Hartzema en een van Ton Lathouwers.
Hieronder de vertaling zoals de Hartsutra in het Zencentrum Amsterdam wordt gereciteerd ://zenamsterdam.nl/

het cursieve deel tussen de v 's is door mij opgezochte uitleg van de sanskrit termen!

GROOT PRAJNA-PARAMITA HART SUTRA

v  v  v  v  v  v  v  v  v  v         

dat wat naar de andere oever leidt, volmaakte wijsheid

PRAJNA   =  wijsheid, inzicht, trancedente 
                           (bovenzintuiglijke) kennis

PARAMITA =  deugden, karaktereigenschappen 
                           waarnaar gestreefd word door de monnik
                          (6 paramita’s : Dana, Sila, Kshanti, Virya, 
                           Dhyana, Prajna –                                                                 
                           liefdadigheid, deugdzaamheid, lijdzaamheid, moed, 
                           concentratie, wijsheid) 
HART           =  belangrijkste sutra van de  
                           Prajna Paramitrasutra’s  in de Mahayana traditie. 

SUTRA         =  draad, vers, aforisme, dialoog tussen Boeddha 
                           en zijn volgelingen

v  v  v  v  v  v  v  v  v  v       

Nadat Avalokitesvara de stroom van prajna-paramita was binnen
gegaan werd de bodhisattva bewogen de vijf skandha’s te zien
en te zien dat zij zonder eigen bestaan waren.

v  v  v  v  v  v  v  v  v  v

AVALOKITESVARA = belichaming van mededogen, Guanyin

BODHISATTVA         = wiens wezen naar  licht streeft 
                                          (hinayana), wiens wezen licht is 
                                          (mahayana)                                           
                                          bodhi=licht, sattva=wezen

SKANDHA                  =  verzamelingen van bijeenhorende 
                                           eigenschappen van het bestaan, aspecten 
                                           v h leven, gehechtheden.                                                                           
                                      =  de 5 opeenhopingen van gehecht zijn: 
                                           vorm, gevoel, waarneming, 
                                           mentale formaties en bewustzijn;

                                           Rupa, Vedana, Sanja, Samskara, Vijnana 
                                      =  vorm, gevoelens, gewaarwordingen, 
                                           mentale formaties (=gedachten die 
                                           gedrag bepalen, intenties)
                                           bewustzijn/ aandacht

Skanda’s   hebben geen eigen bestaan, geen ik, 
niet-zelf (Anatta), ze ontstaan als gevolg van oorzaken, 
zijn tijdelijk, eindig, geen eigen essentie.

NIRWANA       = Niet gehecht zijn aan skanda’s,
                              is: gehechtheid uitgeblust, bevrijdt, verlicht

Boeddhistische meditatie als zelfonderzoek,
analyseren van wat is, tot er alleen nog ruimte/leegte is. 
Deze kennis, in meditatie ervaren is een bevrijdende ervaring,
ruimte, leegte, niets ligt vast: 

SUNYATA     =   leegte, openheid, ruimte, niet iets, 
                        wordt beschreven door te zeggen wat het NIET is.

v  v  v  v  v  v  v  v  v  v 

Hier, Shariputra, is vorm leegte, leegte vorm; vorm is niet te scheiden van leegte, leegte is niet te scheiden van vorm; al wat vorm heeft, is leegte; al wat leegte is, heeft vorm; en zo ook sensaties, gedachten, drijfveren en gewaarzijn.

v  v  v  v  v  v  v  v  v  v    

SHARIPUTRA   = monnik

v  v  v  v  v  v  v  v  v  v
   

Hier, Shariputra, zijn alle dharma’s gekenmerkt door leegte, niet voortgebracht, niet ongedaan te maken, noch onzuiver, noch zuiver, noch onvolmaakt, noch volmaakt. 

v  v  v  v  v  v  v  v  v  v    

DHARMA”S =  de wezenlijke natuur van iets, 
                           doel van het bestaan.
                           persoonlijk: je plicht, (hinduïsme) 
                           boeddhistisch: wet, de leer van de Boeddha.         

v  v  v  v  v  v  v  v  v  v    

Daarom Shariputra, in leegte is geen vorm, geen sensatie,
geen gedachte, geen drijfveer en geen gewaarzijn; geen oog, oor,
neus, tong, lichaam en denkorgaan;
geen vorm, klank, geur,smaak, aanrakingspunten en gedachteobjecten;
geen veld van waarneming enzovoort,
tot geen veld van geestelijke activiteit.

Geen onwetendheid, geen einde aan onwetendheid enzovoort,
tot geen ouderdom en dood en geen einde aan ouderdom en dood.                

Geen lijden, geen oorzaak, geen opheffing, geen weg;
geen inzicht, geen bereiken en geen niet-bereiken.

Daarom, Shariputra, in de staat van niet-bereiken,
gesteund door prajna-paramita,
verblijft de bodhisattva zonder verduistering van geest.     

Zonder verduistering van geest is de bodhisattva niet bevreesd,
overwint aldus onjuiste opvattingen en
is het rusten in nirvana tenslotte bereikt.

Alle Boeddha’s van alle tijden zijn door in prajna-paramita
te verblijven volledig ontwaakt tot volkomen verlichting.

Daarom, zou je de grote mantra van prajna-paramita moeten kennen,
de mantra van groot inzicht, de volkomen mantra,
de onvergelijkbare mantra, die alle lijden tot rust brengt,
die waar is en niet op bedrog berust. 

Op grond van prajna-paramita is de mantra verkondigd,
die luidt aldus: 

v  v  v  v  v  v  v  v  v  v    

Mantra = ‘man’ afkorting van ‘manas’ = het gewone bewustzijn en
‘tra’= beschermen (sanskrit) beschermt het bewustzijn tegen verwarring 

v  v  v  v  v  v  v  v  v  v   

gate, gate, paragate, parasamgate, bodhi, svaha!

v  v  v  v  v  v  v  v  v  v  

 Voorbij, voorbij, volstrekt voorbij, ook daaraan voorbij, het ontwaken is dit 

v  v  v  v  v  v  v  v  v  v  
 

Hiermee eindigt het Groot Prajna-paramita Hart Sutra.

*Bron: Kanzeon Zen Centrum Amsterdam

Hartsutra in het Chinees

ZOEKEN
Dit is een mystieke tekst en ik wil graag weten,

kennen, begrijpen wat hier staat.

Verteld deze sutra  mij dat door de boeddhistische meditatie

een mens mogelijk het ‘ultieme’ ervaart, en kan zien dat er

een leven bestaat waar de skanda’s niet de belangrijkste rol in spelen?

De volmaakte wijsheid, het volmaakte inzicht is,

dat alles geen eigen bestaan heeft, sunyata....

En dan wordt het moeilijk, want in het relatieve,

dagelijkse bestaan lijkt dat onzin, alles bestaat,

DIT( mijn lichaam, mijn adem) is HET,

ik kan alleen ervaren door DIT.

Maar dat alles vergankelijk is en onderling afhankelijk,

dat zie ik wel (soms)

Het mystieke bestaat daaruit dat het beiden bestaat……

het ultieme en het relatieve tegelijk.

Maar dat is alleen te ervaren in meditatie?

Als ik het goed heb is hier door filosofen ook over gesproken.

Maar ook zij kijken diep…..

Nu denk ik:

Het gaat er misschien om je bewust te zijn van 
het ABSOLUTE, (niet met woorden te beschrijven) 
een ervaring hiervan op te doen in je meditatie.
Wat je helpt het relatieve( te meten feiten) leven te leven …..      
Onthechten van de skanda’s.....

Als je in je meditaties de leegte kan ervaren, 
heeft dat invloed op je relatieve , dagelijkse leven.

Dat is wat de PPHS je leert volgens mij.

Je moet het niet in praktische zin uit willen leggen, 
zo van : hoe pas je dat toe?

Het doet iets met je levenshouding, 
je beseft dat je jezelf vaak voor de gek houdt, 
bijv. zoals je gelooft dat er èèn waarheid is.

Het doet je beseffen dat alles vergankelijk is 
en onderling afhankelijk.

de zoektocht gaat door, het is een mooie reis, het bevalt me

GESCHIEDENIS 

Wat me ookboeit en inspireert, naast de praktische zazen beoefening, 
is de geschiedenis van het Boeddhisme.

Deze levensfilosofie (noem ik het gemakshalve even) bestaat al ± 2500 jaar, 
en is springlevend  in verschillende  delen van de wereld.

Al laat een kaart op Wikipedia zien dat het Boeddhisme 
slechts door een klein deel van de wereldbevolking omarmd wordt.

http://commons.wikimedia.org/wiki/File:Prevailing_world_religions_map.png

De eerste boeddhistische geschriften die een belangrijke rol spelen 
in die lange geschiedenis, o.a. in de vorm van Sutra’s 
(dialogen tussen Boeddha en zijn leerlingen), 
zijn in heel wat talen vertaald en bewerkt.

Ze zijn een onderdeel van de Pali Canon, de Tripitaka, 
de oudste nog bestaande geschriften: drie mandjes van Boeddha’s leer; 
Vinaya(kloosterregels), Sutra’s en Abhidharma (analyse v d leer) 
bewaard in Sri Lanka, 3^de eeuw v C.,

De Theravada traditie bewaart de omvangrijke geschriften in het Pali; 
10.000 dialogen v d Boeddha, in gedrukte versie meer dan 50 delen (boeken)

Volgens sommigen bestaat de geschreven tekst van 
de Prajna Paramita sutra’s sinds het begin van onze jaartelling, 
in Sanskrit en/of Pali.

Heel mooi vind ik de reisverslagen, zoals beschreven in het boek 
van Maarten Olthof, "Lopen in het voetspoor van de Boeddha",
van twee Chinese monniken, Faxian (337 – c. 422)
en Xuanzang (602 - 664) die resp 13 en 17 jaar door India
en omstreken reisden op zoek naar Boeddhistische teksten,
en deze naar China brachten om ze te vertalen in het Chinees. 
Zie "Lopen in het spoor van de Boedha", van Maarten Olthof, uitg.Ten Have

Onze Hartsutra zoals wij die gebruiken is door Xuanzang
in het Chinees vertaald en later door anderen in het Japans.                                              
(wat maar goed  is want in de 12de eeuw was het Boeddhisme
vrijwel verdwenen uit India, en tempels, beelden en boeken vernield)

Naar men zegt zijn delen van zijn Xuangzan’s schedel te zien in 
Patna, India en in Nara, Japan( als oorlogsbuit ) en in China.

Part of Xuanzang's remains were taken from Nanjing by soldiers 
of the Imperial Japanese Army in 1942, and are now enshrined at 
Yakushi-ji in Nara, Japan. Wikipedia

De zentraditie ziet Bodhidharma (rond 520 na C) als eerste Chinese patriarch
van Chan(zen).

Sinds 12de en 13de  eeuw floreert Zen in Japan door
monnik Eisai(1158-1210) hij stichtte de Rinzaischool,
en monnik Dogen(1200-1253) de Soto school.

Deze vertaling  van de mantra,

GATE, GATE, PARAGATE, PARASAMGATE, BODHI, SVAHA!
  

Voorbij, voorbij, volstrekt voorbij, ook daaraan voorbij, het ontwaken is dit!

is gedaan door Robert Hartzema, boeddhistisch leraar in Tibetaanse traditie.

Voorbij ' vorm is leegte/ruimte'

Voorbij ' leegte is vorm/ruimte'

Volstrekt voorbij ' voorbij beide die allebei waar zijn '

Ook daaraan voorbij ' elk denkbeeld loslatend'

INZICHT wordt ZIJN

Bodhi - ultieme bevrijding en inzicht dat leidt naar bevrijding.

Svaha- zo is het!                           

en hier een stukje van zijn commentaar over Shunyata:
"Shunyata – ruimte/leegte heeft geen kenmerken, 
daarom wordt beschreven wat shunyata niet is.

Omdat alles, alle ervaringen, samengesteld is/zijn uit 
in elkaar grijpende onderdelen; gedachten gevoelens, 
waarnemingen kun je zeggen dat alles veranderlijk is, 
niet permanent, en dus vergankelijk.

Zo ook het ik, het zelf is uit verschillende onderdelen samengesteld 
en kan voortdurend veranderen.

Wanneer je werkelijk vanuit je hart en buik ervaart dat 
alles wat je ziet ,voelt, hoort , aanraakt, meemaakt, bent, doet, 
verdedigt en belangrijk vindt,  samengesteld is  en vergankelijk,

geen zelfstandig bestaan heeft, en de oorzaak van lijden is,                                         
ZIE JE DE WERKELIJKHEID ZOALS DIE IS.

                                                                                                              
Door dit besef hou je niet meer zo vast aan opvattingen,
je hecht je er niet aan, dat geeft meer vrijheid en ruimte
in omgang met jezelf en anderen.

Prajna Paramita roept op alle inzichten op te geven, 
leegte betekent zich ontdoen van alle speculatieve gedachten".

Uit: Boeddhistische  psychologie van Robert Hartzema,    uitg. Karnak

Deze gedachte speelt ook een rol in mijn zoektocht:
Boeddhisme: voor sommigen een religie, 

voor anderen een praktische levensfilosofie,   
of een empirische wetenschap,  
of een weg naar kennis van het (niet) ZELF.

Dit is een moment opname, ik ben onderweg, waar naar toe is niet duidelijk,
maar voor mezelf is mijn innerlijke zoektocht wel ‘helder’.

P.S.: Met interesse lees ik regelmatig het Boeddhistisch Dagblad
en deze twee columns sluiten aan bij mijn tocht
door de geschiedenis en ontwikkelingsweg van het Boeddhisme.

http://boeddhistischdagblad.nl/zorgen-het-boeddhisme/
van Robert Keurntjes

en deze

http://boeddhistischdagblad.nl/wedergeboorte-een-hopeloze-zaak/
van Jules Prast